Plastics Europe heeft zijn tweejaarlijkse rapport gepubliceerd: ‘De circulaire economie voor kunststoffen: een Europese analyse’. Het rapport bevat de meest recente (2024) gegevens en inzichten in de Europese transitie naar circulaire kunststoffen, inclusief trends in de productie, verwerking, consumptie en handel van circulaire kunststoffen, evenals gegevens over afvalbeheer.
De belangrijkste bevinding van het rapport is dat het tempo van de Europese transitie dramatisch is vertraagd door de toegenomen wereldwijde concurrentie. De jaarlijkse groei van de circulaire productie in Europa is sterk gedaald van 13,6% in 2022 naar slechts 1,2% in 2024, wat resulteert in een circulaire output van 8,7 miljoen ton (of 15,8% van de totale productie). Daarentegen is de jaarlijkse groei van de wereldwijde circulaire kunststoffenproductie versneld van 5% naar 7,7%.
Om het plaatje compleet te maken, verliest de vraag van Europese verwerkers naar circulaire kunststoffen ook aan momentum, van een jaarlijkse groei van 16,2% in 2022 naar 4% in 2024.
Nieuwe handelsgegevens benadrukken tevens de aanzienlijke afhankelijkheid van de Europese kunststoftransitie van externe waardeketens: 19% van de vraag van verwerkers naar circulaire kunststoffen werd gedekt door import, en 12,4% van het in Europa ingezamelde afval wordt in andere regio's gerecycled. De afhankelijkheid van Europa van import is zelfs nog groter voor kunststoffen op fossiele basis, waarbij 25% van de vraag van verwerkers uit het buitenland komt.
Rob Ingram, voorzitter van Plastics Europe en CEO van Ineos Olefins & Polymers Europe, zei: “Het is zeer zorgwekkend dat we, juist nu Europa de transitie naar een circulaire economie zou moeten versnellen, een dramatische vertraging zien. Door de hoge energie- en grondstofprijzen, de emissiekosten en het gebrek aan eerlijke handel bevinden de Europese kunststofproducenten zich in een overlevingsmodus. Onze waardeketen kan de noodzakelijke investeringen in circulariteit niet doen; in plaats daarvan zien we de decarbonisatie van Europa door de-industrialisatie. Tenzij deze zeer schadelijke trend wordt omgekeerd, zal Europa zijn klimaatdoelstellingen niet kunnen halen.”
Europa heeft nog steeds het grootste aandeel circulaire kunststoffen (15,8%) in verhouding tot de totale productiemix. De aanhoudende leidende positie van Europa is echter vooral te danken aan een scherpe daling van de productie van fossiele kunststoffen, die tussen 2022 en 2024 met 8,3% daalde tot 43,3 miljoen ton.
Virginia Janssens, Managing Director van Plastics Europe, zei: “Als we waardevol gesorteerd afval blijven exporteren en gerecyclede materialen blijven importeren, ondermijnen we zowel onze industriële basis als onze klimaatambities. We moeten de zakelijke argumenten voor circulaire kunststoffen in Europa creëren door het economisch aantrekkelijk te maken om ons plastic afval te behouden en te recyclen. Ondersteunende en passende wetgeving is hiervoor essentieel.
De Golfoorlog heeft benadrukt hoe kwetsbaar Europa is voor schokken in de fossiele grondstoffenvoorraden, en dat een sterke Europese circulaire kunststoffeneconomie geen luxe is, maar een absolute noodzaak. Plastic afval is een waardevolle grondstof die Europa de kans biedt een continent rijk aan grondstoffen te worden. Het is tijd om de controle over onze circulaire economie terug te nemen, te beginnen met het behouden en gebruiken van strategische grondstoffen in Europa.”
Hoewel de recyclingpercentages zijn verbeterd tot 29,6%, mogen de omvang en complexiteit van de taak waar beleidsmakers en het Europese kunststofsysteem voor staan niet worden onderschat. Meer dan 70% van het in Europa ingezamelde plastic afval – een waardevolle circulaire grondstof die de afhankelijkheid van Europa van fossiele brandstoffen zou kunnen verminderen – werd in 2024 nog steeds verbrand (16,0 miljoen ton, 48,9%) en gestort (7,0 miljoen ton, 21,5%).
Ondanks de erkenning door de Europese Commissie van het strategische belang van de kunststofindustrie in de Industrial Accelerator Act, ontbreken in de huidige EU-beleidskaders de marktsignalen, de schaal en de snelheid die nodig zijn om de huidige trends te keren.
Er is dringend actie nodig op EU- en nationaal niveau om het concurrentievermogen van de industrie te herstellen en investeringen in circulaire kunststoffen op grote schaal mogelijk te maken. Dit moet de Europese crisis op het gebied van energie- en emissiekosten aanpakken, eerlijke handel en een gelijk speelveld garanderen en een sterke marktvraag naar circulaire kunststoffen stimuleren door middel van ambitieuze marktstimulerende maatregelen, waarmee de economische kracht van een geharmoniseerde interne markt wordt ontsloten.
“De transitie naar een circulaire De kunststofeconomie moet een topprioriteit voor Europa worden. De Circulaire Economiewet moet daadwerkelijk verandering teweegbrengen en circulariteit aantrekkelijk maken als zakelijke kans in Europa. Zonder dringende actie lopen we het risico de voordelen van onze eigen circulaire transitie te verliezen, terwijl andere regio's de industriële en economische waarde ervan opstrijken. Circulariteit is niet alleen een milieudoel, maar ook een industrieel doel”, aldus Janssens.
Janssens voegde eraan toe: “Europa is de thuisbasis van veel van 's werelds meest innovatieve en vooruitstrevende kunststofproducenten en loopt voorop in de transitie naar een circulair kunststofsysteem. Met de juiste ondersteuning kunnen we een bloeiend circulair kunststofsysteem creëren dat de basis vormt voor de volgende generatie industrie in Europa en de economische veerkracht en zekerheid ervan waarborgt.”
